CẤY GHÉP TẾ BÀO GỐC TỰ THÂN

Trong cấy ghép tế bào gốc tự thân, người cho tế bào và người nhận là cùng một người, nghĩa là bệnh nhân nhận lại tế bào gốc của chính mình như một phần của quá trình điều trị.1

Cơ chế hoạt động

Trong cấy ghép tế bào gốc tự thân, các tế bào gốc khỏe mạnh của quý vị được thu thập và lưu trữ. Sau đó, quý vị sẽ được hóa trị liều cao, không chỉ tiêu diệt các tế bào u lympho mà còn tiêu diệt cả các tế bào gốc. Sau khi hóa trị, các tế bào gốc được lưu trữ của quý vị sẽ được truyền trở lại cơ thể quý vị để thay thế các tế bào đã bị hóa trị phá hủy. Tủy xương của quý vị có thể mất khoảng 2 đến 3 tuần để phục hồi.1,2

Tóm tắt ngắn gọn những điều quý vị nên biết về cấy ghép tế bào gốc tự thân

Cấy ghép tế bào gốc tự thân được sử dụng để phục hồi tế bào gốc sau khi hóa trị liều cao.1
Trong loại ghép này, người nhận tế bào và người cho là cùng một người.1

Các bước cấy ghép tế bào gốc tự thân3

1. Điều trị cứu cánh (để tiêu diệt tế bào ung thư và kích thích sản xuất tế bào gốc)
2. Thu thập tế bào gốc
3. Hóa trị liều cao (để tiêu diệt các tế bào u lympho còn lại)
4. Cấy ghép (truyền lại tế bào gốc của chính bệnh nhân để phục hồi hệ thống máu)
5. Chăm sóc sau điều trị – chăm sóc và theo dõi liên tục sau thủ thuật

 
Quý vị có thể gặp phải tác dụng phụ từ hóa trị hoặc từ chính việc truyền tế bào gốc.3,4

1. Điều trị cứu cánh

 

Quý vị có thể cần hóa trị cứu cánh để giảm gánh nặng khối u càng nhiều càng tốt để mang lại cho quý vị cơ hội tốt nhất để đáp ứng với cấy ghép tế bào gốc.3

2. Thu thập tế bào gốc máu (“tách tế bào máu”)

 
Quý vị cũng sẽ được điều trị để kích thích sản xuất tế bào gốc trong tủy xương, giúp tế bào gốc di chuyển vào máu để thu thập. Quá trình này rất cần thiết để đảm bảo có thể thu thập đủ tế bào gốc cho quá trình ghép.3
 
Khi quý vị có đủ tế bào gốc trong máu, một máy tách tế bào sẽ lọc các tế bào gốc ra khỏi máu – thông qua quá trình được gọi là tách tế bào. Phần còn lại của các tế bào máu không cần thiết cho việc cấy ghép sẽ được đưa trở lại máu. Quá trình này mất vài giờ.3

3. Điều hòa miễn dịch (hóa trị liều cao)

 

Khi đã thu thập đủ tế bào gốc, hóa trị liều cao được thực hiện lại. Phương pháp điều trị mạnh này được thiết kế để tiêu diệt càng nhiều tế bào ung thư càng tốt và cũng loại bỏ các tế bào gốc trong tủy xương của quý vị để nhường chỗ cho các tế bào mới.3

4. Cấy ghép tế bào gốc

 

1–2 ngày sau khi điều trị (hóa trị liều cao), tế bào gốc máu của chính bệnh nhân được truyền trở lại vào máu.3 Những tế bào gốc này sẽ phát triển thành các tế bào máu khỏe mạnh. Một số bệnh nhân có thể về nhà ngay sau khi cấy ghép tế bào gốc, đặc biệt nếu đó là ghép tự thân. Chỉ cần nằm viện nếu có biến chứng.3,4

5. Chăm sóc sau điều trị

 

Giai đoạn sau khi ghép có thể đặc biệt căng thẳng vì hệ miễn dịch của quý vị sẽ bị suy yếu nghiêm trọng và các bệnh nhiễm trùng thông thường có thể trở nên nghiêm trọng. Điều quan trọng là phải tìm kiếm sự chăm sóc y tế ngay lập tức nếu gặp bất kỳ triệu chứng nhiễm trùng nào.3,5

Các tác dụng phụ có thể xảy ra

Các tác dụng phụ có thể xảy ra của việc cấy ghép tế bào gốc tự thân được mô tả dưới đây.

Hóa trị liều cao thường dẫn đến các tác dụng phụ bao gồm viêm niêm mạc miệng (đau miệng), buồn nôn và nôn mửa cũng như các vấn đề về ruột như tiêu chảy, táo bón và đầy hơi.2
 
Hóa trị liều cao cũng làm giảm số lượng bạch cầu, điều này có nghĩa là bệnh nhân có nguy cơ nhiễm trùng cao trong thời gian này, cũng như các hồng cầu (thiếu máu).2 Bệnh nhân cũng có thể có nguy cơ bị bầm tím và chảy máu cao hơn (giảm tiểu cầu).2
 
Đây là một số tác dụng phụ phổ biến hơn, nhưng các tác dụng phụ khác cũng có thể xảy ra.3 Tuy nhiên, các biến chứng từ việc đào thải mô không xảy ra trong quá trình ghép tự thân vì tế bào gốc lấy từ chính cơ thể quý vị.4

Quý vị cũng có thể quan tâm đến:

Liệu pháp hóa miễn dịch

Có những liệu pháp hóa miễn dịch nào? Tại đây quý vị có thể tìm hiểu thêm về các lựa chọn và các chiến lược hóa trị liệu cho bệnh u lympho.

Liệu pháp tế bào T thụ thể kháng nguyên dạng khảm (Chimeric Antigen Receptor, CAR)

Liệu pháp tế bào T CAR là một phương pháp điều trị tương đối mới với cách tiếp cận đột phá. Tại đây, quý vị có thể tìm hiểu thêm về liệu pháp này và cơ chế hoạt động của liệu pháp.

Cấy ghép tế bào gốc

Một trong các lựa chọn điều trị cho u lympho là cấy ghép tế bào gốc, có thể được phân loại thành hai loại: cấy ghép tế bào gốc tự thân và đồng loại.

Xạ trị

Xạ trị là hình thức điều trị ung thư rất phổ biến.

Liệu pháp nhắm mục tiêu

Một số lựa chọn điều trị được thiết kế để nhắm đến và ức chế sự phát triển của tế bào ung thư, bao gồm tế bào u lympho.

CÁC NGUỒN TRỢ GIÚP

Nội dung để xem và tải xuống

References:

  1. 1. Lymphoma Action. Stem cell transplants. Available at https://lymphoma-action.org.uk/about-lymphoma-treatment-lymphoma/stem-cell-transplants (accessed 28 August 2024).
  2. 2. Lymphoma Action. Self (autologous) stem cell transplants. Available at https://lymphoma-action.org.uk/about-lymphoma-treatment-lymphoma-stem-cell-transplants/self-stem-cell-transplants (accessed 29 August 2024).
  3. 3. Lymphoma Action. Having a stem cell transplant. Available at https://lymphoma-action.org.uk/about-lymphoma-treatment-lymphoma-stem-cell-transplants/having-stem-cell-transplant (accessed 29 August 2024).
  4. 4. Cancer Research UK. Stem cell transplants for non-Hodgkin lymphoma. Available at https://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/non-hodgkin-lymphoma/treatment/stem-cell-transplant (accessed 29 August 2024).
  5. 5. Cancer Research UK. Recover after a stem cell transplant. Available at https://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/treatment/bone-marrow-stem-cell-transplants/after (accessed 29 August 2024).